FSJ немесе ерікті жұмыс

FSJ-freiwilliges soziales Jahr қазақша „ерікті социалды жыл“ боп аударылады. Бұл Германияда кеңінен таралған, 16-27 жас арасындағы қауымға арналған бағдарлама. Аты айтып тұрғандай, жастар мектептен кейін бір жыл „өз еркімен“ белгілі бір ұйымдарда қызмет етеді. Мысалы социалды жылды: емхана, балабақша, қарттар үйі, балалар үйі, мүгедектерге арналған ұйымдар, бала-мен анаға арналған курортта, жастар үйі сияқты мекемелерде өткізуге болады. Қай мекемеде жұмыс жасаса да, барлығының біркелкі алатын тиын-тебені де бар.

Ерікті экологиялық жыл, ерікті мәдени жыл дегендер де бар. „Мәдени жылды“ театр, радио сияқты мекемелерде, экологиялық жылды қоршаған ортаны қорғауға бағытталған институттарда, теңізді қорғау, био өсімдіктер, археология ұйымдары, тіптi Гринписте жұмыс атқаруға мүмкіндік туады. Жастардың алатын жалақысы өте төмен, жұмыс уақыты кәдімгі ұйымдағы әріптестерден кем емес. Жұмыс орнын Қызыл крест сияқты көптеген ұйымдар ұсынады. Бұл бағдарламаны шетелде де өткізсе болады.

Неліктен бірден оқуға түспей, бір жыл уақытын босқа өткізеді екен деген сұрақ туындайды. Осындай тәжірибелі жылдың маңыздылығын атап өтейін.
Мектепті бітіре сала әр абитуриент университетке іліне қоймайды. Кейбір факультетте студент таңдау ережелері қатаң. Ал басқа жоғарғы оқу орындары осындай бір жылды, іс жүзінде тәжірибелі түрде,өткізуіңізді талап етеді. Сондықтан да өмірбаяныңызда „Өз еркімен жұмыс істеді “ деген жазба еш артықшылық жасамайды.

FSJ болашақ мамандығыңызға қол жеткізудің шарасы ғана емес. Сол бір жылдың ішінде өзіңіз армандаған мамандықпен танысып, оқуға түскенге дейін ойланып, шешіміңізді бекітугe мүмкіндік ашады. Осы бір жылдың ішінде өзіңіз сияқты 40 шақты жастармен танысып, дос тауып, ой бөлісіп, біраз қызық уақыт өткізесіз. Бес рет семинарға қатысу міндет, яғни бір семинар бір апта, сол бір аптада әлгі әр ұйымда қызмет ететін жастар бас қосады. Семинарды арнайы 2-3 маман жүргізеді. Жұмыстағы табыстар мен қиыншылықтар айтылады, жастар ойын ойнап, би-билеп, өнер де көрсетіп бір аптадан кейін жұмысына қайтады.

Бір жыл босқа кетеді дейтіндер де бар, бірақ менің ойымша осы бір жылда ұтылғаннан гөрі ұтқаның көп.   Жастар шынығады, жауапкершілікке үйренеді. Бұл бағдарламаны бастап, бір ай болар болмас шыдамай кетіп қалғандар да бар. Мамамды сағындым деп жылағандарды да көресің.

Жалпы Германияда істегің келсе, атқаратын ерікті жұмыс түрі көп. Ерікті от сөндірушілер, өз еркімен мүгедектерге көмек беретіндер, айта берсең барлық саладан табуға болады. Әрине бұл жұмыс аптасына 1-2 сағат, ақысыз. Қазақстанда осындай бағдарламаның жоқтығы өкінішті.. Жастарға бағдар беріп отырар еді..
Мен жаз сайын мүгедек кісілермен қала қыдырамын. Олар 1-2 аптаға демалысқа барады. Жанында көмекші болып барамын, ақысына басқа ел, басқа жер көріп келемін. Биыл Аллаһ бұйырса Канар аралдарына, Тенерифеге сапар шегуім мүмкін, жауап күтіп жүрмін!

Көктемде біздің университеттің тапсырысымен, жаңа бір жоба басталады. Бұл жоба Германияда тұратын „шетелдіктерге“ арналған. Яғни түрік, орыс сияқты қауымның балаларына бағытталған. Германияның білім жүйесі шетелден көшіп келгендер үшін күрделі, бөлшектелген, қаймағын сүзіп алатын рақымсыз жүйе. Бұл жөнінде келесіде баяндармын.. Осы сүзгіден сол түріктер, арабтар, орыстардың басымы өтпейді. Яғни сабақтары нашар, неміс тілі ақсаған басқа ұлт өкілдері. Көбісі мектепті бітіре алмайды, сыныпты бірнеше рет қайталауға мәжбүр. Тіл білмегендердің болашағы белгілі, жұмыссыздық, еш мансапқа ие бола алмайды. Ары кетсе дөнер сатып, такси айдайды.. Ұзын сөздің қысқасы: осы балаларға көмек керек. Ата-анасы немісше білмейді, туысқандары да, көршілерінің азы ғана немісше сөйлейді, сондықтан балаларға тіл ұйғару мүмкіндігі қалмайды. Университеттің мақсаты, осы балаларға „өкіл“ аға, „өкіл“ әпке тaуып беру, олар: ерікті студенттер, жоғарғы сынып оқушылары. Мен түрік отбасын таңдадым: өзім олардан түрікше үйренемін, балақайға немісшесін үйретіп, үй жұмысын жазуға көмектесемін. Проект жарты жыл созылады, жақсы нәтиже берсе, жалғастыратын болар.

Келесі аптада дайындық семинары. Онда біздің құқығымыз, міндеттеріміз, ережелер тб. жұмысқа қатысты нәрселер аталып өтеді. Семинар алты аптаға созылады.

Мен әлі қыз ба ұл ма хабарсызбын, бұйырса келесі аптада танысамын! Бір-түрлі боп жүмін